شیخ بالو زاهد

آقا شاه بالو از عرفای اواخر قرن ۷ و اوایل قرن ۸ هجری قمری وز مشایخ صوفیه و پیر شیخ خلیفه ٔ مازندرانی تاسیس کننده نهضت سربداران بود و مرشد شیخ حسن جوری یکی از چهره اصلی نهضت سربداران خراسان در عهد حکومت مغولان است.او از بزرگان عرفان و علم حکمت بود که بیهقی بزرگ به پیش او امد و برای علم سکرت از شیخ بالو زاهد املی کسب علم کرد ،مقبره او در شهر نور در منطقه بالو در چمستان است که زیارتگاه عارفان و عاشقان اوست.




خالد بن هلال

ابن مغیث . وی از صحابه بود و ابن وهب از عمروبن حارث از سعیدبن ابی هلال از شیبةبن نصاح از خالدبن مغیث که از صحابه بود روایت می کند که پیغمبر (ص ) فرمود: «رأیت قرمان متلفعاً فی خمیلة من النّار یرید الّذی غل ّ یوم خیبر.




محمد علی لارزی

او را جزو مشایخ بزرگ دانسته اند نسب او با منطقه لار طبرستان در دره لارجان یا لاریجان آمل می رسد و شیخ حکیم از تاریخ طبرستان نقل می کنند هزاران نفر برای کسب علم به پیش محمد بن علی اللارزی الطبری می آمدند.




ملا رجبعلی لاریجانی

از علمای نادر زمان خود بود او در لاریجان آمل به دنیا آمد و علم را در نجف و آمل فرا گرفت او به خوبی مکاتبه می کرد و به خوبی تالیف می نمود و نوشته های خود را به یک کتاب طویل در آورد.




حمزه بن علی علوی مرعشی

حسن بن حمزةبن علی بن عبداﷲبن محمدبن حسن بن حسین علوی طبری مرعشی ، مکنی به ابومحمد. وی ادیب و فقیهی بود که به سال ۳۵۸ هَ . ق . درگذشت . نسبت او به جدش مرعّشی است و ربطی به مَرعش ندارد.او راست : ۱- تباشیر الشریعة. ۲- کتاب الدر. ۳- کتاب المفتخر. ۴- المبسوط فی عمل الیوم و اللیلة. (از معجم المؤلفین ج ۳ ص ۲۲۱ از الفهرست طوسی ص ۵۲ و ایضاح المکنون ج ۱ و ۲ و منهج المقال ص ۹۸ و اعیان الشیعة).او عالمی بزرگ و رایج کننده دین جعفری بود.




عطا الله آملی

شیخ کریم بن عطا الله معروف به شیخ عطاء در قرن هشتم می زیست او استادی توانا در علم نجوم و بحث های ادراکی تحلیل کسوف بود او در سن هشتاد سالگی از دنیا رفت و در شهر کوفه به خاک آرامیده شد به خاطر او دکان ها بسته شد و یک روز عزای عمومی اعلام شد.





هرازی آملی

از علما به نام زمان خود بود او بیش از صد تالیف داشته که بعد آن در مراجع از آن به نیکی یاد شده است.




علی بن ابی طالب حسنی آملی

وی از شاگردان ابوطالب هارونی بود و از او روایت کرده است. ابوالحسن علی بن محمد استرآبادی از آملی حدیث شنیده و روایت کرده است.




مذنب

پسر احمد دلارستاقی یکی از شاعران به نام مازندان مذنب یا منذب بود که شعر را جاویدان و نکو می سرود.اشعار او در وادی عرفان وتصوف و ائمه اطهار است.




کیاهراسی طبری

امام فیلسوف بزرگ جهان،فقیه شافعى، محدث، مفسر و مدرس. مشهور به عماد طبرى یا عمادالدین طبرى یا عمادکیا یا عمادالدین کیا و معروف به کیاهراسى. اهل طبرستان بود و در آنجا به دنیا آمد. وى را تالى و ثانى ابوحامد غزالى بلکه شایسته‏تر از وى مى‏دانند. در نیشابور از امام الحرمین، ابوالمعالى جوینى، فقه آموخت و در مذهب و اصول برآمد.از او آثار نیکویى بجا ماند. از آثارش: «احکام القرآن»، در چهار مجلد؛ «شفاء المسترشدین فى مباحث المجتهدین»، در خلافیات؛ «لوامع الدلائل فى زوایا المسائل»؛ «تعلیق فى اصول الفقه»؛ نقض و ردى بر «مفردات الامم احمد،او در حکومت های مرزی ایران نقش بزرگی داشته است.

 



عباس شایان

مؤلف دو جلد کتاب مازندران (چاپ دوم ۱۳۳۶) و مصحح کتاب تاریخ طبرستان و رویان و مازندران تألیف سید ظهیرالدین مرعشى (چاپ تهران بهمن ۱۳۳۳).او برای تاریخ کهن و جغرافیا مازندران زحمت های فراوانی کشیده است ، کتاب قدیم مازندران که تمامیه جغرافیا مازندران را به نگارش کشیده از تالیف گرانبها استاد شایان است.




کبیر بن ابی منصور منجم

ابوالحسن علی بن یحیی بن ابی منصورالمنجم ، بزرگترین پسر یحیی . لقب منجم از این فرد به بعد، به تمامی افراد این خاندان اطلاق شده است او عالمی بزرگ و منجمی سخت کوش بود . ذهبی (ج ۱۳، ص ۲۸۲) از او با لقب «اخباری » یاد کرده است . او در سال ۲۰۰ ( د. اسلام ، چاپ دوم ، همانجا) به دنیا آمد. همچون پدرش به دربار عباسی راه یافت و ارتباط خود را با آنجا حفظ کرد. یکی از مهمترین کارهای او تأسیس مجموعة فرهنگی «خزانة الحکمة » برای فتح بن خاقان ، از وزرای متوکل ، است که ظاهراً ابومَعشَر * بلخی (متوفی ۲۷۲) نیز در همانجا کارهای نجومی خود را انجام می داده است (همانجا). ابوالحسن به پزشکی ، موسیقی و شعر علاقه داشت و مشوق کارهای علمی بود به طوری که قُسطا * بن لوقا بر اثر تشویقهای او کتاب فی المدخل الی علم الهندسة ، و ثابت بن قره کتاب فی ما سأله ابوالحسن علی بن یحیی المنجم مِن ابواب علم الموسیقی را برای او تألیف کردند.




حکیم ابو الحسن ابن منجم

ادیب، شاعر، منجم، متکلم و نسب‏شناس. وى در بغداد متولد شد. با صاحب بن عباد نیز مدتى معاشر بود.، ندیمى گروهى از خلفاء را کرد گویا به وزارت نیز رسید. از آثارش؛ کتاب «القوافى»؛ فضائل «شهر رمضان»؛ «الرّد على الخلیل»، در عروض؛ کتاب «النیروز النوروز والمهرجان»؛ «الفرق بین ابراهیم بن المهدى و اسحاق الموصلى فى الغناء» و «اللفظ المحیط بنقض مالفظ به اللقیط»، در معارضه‏ى کتاب «الفرق والمعیار» ابوالفرج اصفهانى. او از بزرگان علما و بزرگ منجمان زمان خود بود.





شمس الدین آملی

او به غیر از علامه شمس الدین محمد بن محمود آملی ریاضیدان و فیلسوف معروف است،شمس الدین علی آملی عالمی وارسته بود از او کتاب هایی به جا مانده است او سفری به مصر داشت و در انجا با حاکمان مصری دیدار کرد و در آن جا رصد خانه ای بنا نهاد که از اولین رصد خانه های عظیم و نوین جهان بوده است ،بعدها به یونان رفت و در همانجا وفات یافت.




علامه ملا اسماعیل خواجویی

محمد اسماعیل مازندرانی معروف به خواجویی یا خواجوئی یا خواجوی با نام کامل ملا محمد اسماعیل بن محمد حسین علاءالدین بن محمدرضا مازندرانی خواجوی عالم وارسته فلسفه، فقه ،یکی از بزرگترین دانشوران قرن دوازدهم هجری است.شهرت وی به اصفهانی به این سبب بوده است که محل رشد، مراحل تحصیلات و تألیفات وی در شهر اصفهان بوده است.شهرت او به «خواجویی» نیز بدان سبب بوده که وی در سال (۱۱۳۳ هـ.ق) به محله خواجو که در آن هنگام خارج از شهر اصفهان بوده ـ هجرت کرده است.حدود هشتاد اثر از آثار ارزشمند ايشان جمع‌آوری و منتشر شده است که برخی از آن‌ها عبارتند از،بشارات الشیعه؛ذریعه النجاه من مهالک تتوجه بعد المماه؛الفوائد فی فضل تعظیم الفاطمیین،رساله منیره الفرقه الناجیه عن غیرهم،رساله فی تحقیق و تفسیر الناصبی؛طریق الارشاد الی فساد امامه اهل الفساد؛رساله أینیه؛ و ....




عبد الحمید آملی

شیخ عالم وارسته عمر بن عبدالحمید آملی معروف به مازندرانی از علما و بزرگان علم گفتار و متکلم بزرگ زمان خود بود او نکو می نوشت و نکو سخن می گفت.از آثار و کتب های به جا مانده از او رساله ای عظیم به جای مانده است که رساله حمیدیه نام دارد.




میرزا رضا روحی

مرحوم میرزا رضا روحی (اب الزوجه استاد) از علمای عاملین و از مدرسان حوزه آمل بودند، و حضرت استاد از ایشان به عنوان یکی از اساتید شایسته خود در برخی دروس سطح یاد کردند. ظاهرا ارتباط بیت استاد و بیت مرحوم روحی عمیق‌تر بوده و این سنخیت و ارتباط روحیِ بیشتر زمینه ازدواج حضرت استاد با صبیّه‌ی آن مرحوم را فراهم کرده است. بیت روحی نیز بیت فضل و علم است




آیت الله شیخ عزیز الله

مرحوم آیت الله حاج شیخ عزیز الله طبرسی از علمای بنام شهرستان آمل در دوران اخیر بود. دوران تحصیل ایشان در آمل و تهران و نجف سپری شده است. وی از هوشی سرشار و ذوقی سلیم برخوردار بود و نیز ادیبی توانا و مدرسی موفق بود که و با روشی نیکو تدریس می‌کرد.




میرزا سلیمان

اندیشمند شاعر میرزا سلیمان قادی آملی او در وصف و در موضوع مشروطه و حوادث مازندران شعر به نیکی می گفت و از او چندین قصیده و دو بیتی به جای مانده است.




ابراهیم صدرالدین

از علمای بنام زمان و قاضی و عارف میرزا ابراهیم صدرالدین اصلش از آمل بود او استادی بی مثال و حکیم و عارفی چیره دست و خوش سخن بود.او سفرهای به شهرهای مختلف هم داشته است.از او کتاب های عرفانی و دیوانی نفیسی به جای مانده است.


 

بدرالدین

(ز ۸۲۴)، نویسنده. از جمله آثار وى شرحى بر «سى فصل در تقویم» خواجه نصیرالدین طوسى است که بدرالدین طبرى آن را در سال ۸۲۴ ق تألیف کرده است. نسخه‏اى از آن به خط عماد بن منجم اصفهانى به تاریخ کتابت ۸۴۴ در کتابخانه‏ى سید باقر بن محمد یزدى در نجف دیده شده است. دیگر کتاب وى شرحى است بر «کتاب اقلیدس».



شمس قیس رازی

شمس الدین . محمدبن قیس رازی آملی . معروف به شمس قیس رازی . دانشمند و ادیب قرن هفتم هجری (وفات پس از ۶۲۸).


عارف الدین حسن بن محمد حسینی آملی

نزد پدر خود خلیفه سلطان ، که از علما و دانشمندان به‌نام عهد خویش بود تلمذ کرد. وی تعلیقات و حواشی بسیاری بر کتاب‌های فقهی و کلامی و اصولی نوشت که بهترین آنها حاشیه‌ای بر “شرح لمعه” تا کتاب طهارت ، است. او همچنین حواشی متفرقه‌ای بر کتاب “المدارک” نوشته که از آنها گسترهٔ فکر و اندیشه و دقت‌نظر و حسن سلیقه او پدیدار است. وی با اینکه در سه‌سالگی بینائی خود را از دست داده بود با پشتکار و جدیت به دنبال دانش رفت و بر بسیاری از صاحبان دیده تفوق یافت.


عبدالمفتاح سلطانی آملی

ابن ضیاءالدین محمدبن محمد صادق بن محمد طاهربن سید على نواب بن سید علاءالدین خلیفه سلطان. عالم فاضل محقق. جدش سید محمد صادق مجاز از علامه‏ى مجلسى بوده، و تاریخ اجاز ۱۰۹۲ مىیباشد.